Kompleksowe podejście do żywienia psów w różnych stanach chorobowych. Poznaj zalety diety BARF/BACF, postępowanie w przypadku alergii, \nerek, chorób nowotworowych oraz innych dolegliwości.
Właściwa dieta jest kluczowym czynnikiem wpływającym na stan zdrowia psów. Niska jakość pokarmu lub pokarm niedopasowany do gatunku mają bezpośredni wpływ na rozwój chorób.
Profilaktyka i wsparcie
Odpowiednio dobrana dieta może nie tylko zapobiegać chorobom, ale również wspierać organizm w walce z już istniejącymi schorzeniami.
Problem otyłości
W Stanach Zjednoczonych odsetek psów z nadwagą i otyłością wynosi aż 56%, w Wielkiej Brytanii 51%, a na całym świecie sięga 44% według danych NIH.
Najczęstsze choroby związane z dietą
Nowotwory
Główna przyczyna śmierci psów, stanowiąca około 25% wszystkich zgonów. Choć czynniki genetyczne odgrywają pewną rolę, to czynniki zewnętrzne, w tym dieta, mają większy wpływ na rozwój nowotworów.
Przewlekła niewydolność nerek
Postępująca choroba, która prowadzi do stopniowej utraty funkcji nerek. Odpowiednia dieta może znacząco spowolnić jej rozwój.
Choroby układu pokarmowego
Stany zapalne jelit, problemy trzustkowe i wątrobowe często mają związek z niewłaściwym żywieniem.
Cukrzyca
Choroba metaboliczna, której ryzyko znacząco wzrasta przy otyłości i niewłaściwej diecie bogatej w węglowodany.
Zalety diety BARF/BACF
Biologicznie odpowiednia
Dieta najbardziej zbliżona do diety przodków psa, ewolucyjnie przystosowana do przetwarzania
Naturalne składniki
Brak zbędnych wypełniaczy takich jak zboża czy soja, pełna kontrola nad jakością składników
Widoczne efekty zdrowotne
Poprawa kondycji sierści, redukcja nieprzyjemnego zapachu z pyska, czystsze zęby
Korzyści psychologiczne i środowiskowe diety domowej
Wsparcie zdrowia psychicznego
Gryzienie i rozrywanie surowego mięsa oraz żucie kości są naturalnymi zachowaniami psów. Możliwość realizacji tych instynktownych potrzeb może zmniejszyć stres, nudę i związane z nimi problemy behawioralne.
Psy karmione dietą BARF często wykazują większą energię i witalność, co pozytywnie wpływa na ich ogólne samopoczucie i zachowanie.
Korzyści środowiskowe
Dieta BARF często wiąże się z mniejszym śladem węglowym, szczególnie gdy składniki pozyskiwane są lokalnie. Eliminacja opakowań karm komercyjnych zmniejsza ilość odpadów i przyczynia się do bardziej zrównoważonego wykorzystania zasobów.
Wspieranie lokalnych producentów mięsa i warzyw może mieć pozytywny wpływ na lokalną gospodarkę i środowisko.
Elastyczność i dostosowanie diety domowej
Indywidualne potrzeby
Dieta BARF może być precyzyjnie dostosowana do indywidualnych potrzeb każdego psa bez względu na stan zdrowia, wiek czy poziom aktywności.
Dostosowanie do budżetu
Wbrew powszechnym opiniom, dieta BARF może być również dostosowana do różnych budżetów poprzez odpowiedni dobór składników.
Gotowe rozwiązania
Dla osób rozpoczynających przygodę z dietą domowej istnieją gotowe, zbilansowane mieszanki mrożone, które znacznie ułatwiają początkowy etap transformacji żywieniowej.
Alergie i nietolerancje pokarmowe - podstawy
Alergia pokarmowa
Patologiczna reakcja organizmu na spożywany pokarm, uwarunkowana mechanizmami immunologicznymi.
2
Nietolerancja pokarmowa
Nie angażuje układu immunologicznego i zazwyczaj wynika z braku odpowiednich enzymów trawiennych.
Typy alergii
IgE-zależna (reakcja natychmiastowa) oraz IgG-zależna (reakcja opóźniona).
Diagnostyka
Wywiad medyczny, testy skórne, badania krwi, dieta eliminacyjna oraz próby prowokacji pokarmowej.
Najczęstsze alergeny i objawy alergii u psów
Najczęstsze alergeny
Mleko krowie i produkty mleczne
Jaja
Ryby i owoce morza
Pszenica i inne zboża zawierające gluten
Soja
Wołowina i kurczak (najczęstsze źródła białka w karmach)
Objawy alergii
Skórne: świąd, wysypka, zaczerwienienie
Pokarmowe: wymioty, biegunka, wzdęcia
Oddechowe: kichanie, kaszel, trudności w oddychaniu
Ogólnoustrojowe: zmęczenie, apatia
Behawioralne: nerwowość, nadmierne lizanie
Dieta domowa vs. diety komercyjne w walce z nadwrażliwościami
Dieta eliminacyjna
Etap 1: Wybór jednego źródła białka
Karmienie psa jednym rodzajem mięsa przez minimum 8 tygodni (optymalnie 12 tygodni). Idealne jest białko, którego pies nigdy wcześniej nie jadł.
Etap 2: Selekcja rzadkiego źródła białka
Konina, królik, kaczka czy mięso z dziczyzny są dobrym wyborem, ponieważ rzadko występują w standardowych karmach komercyjnych.
Etap 3: Zbilansowanie diety
Właściwe proporcje mięsa, kości i podrobów, aby zapewnić psu wszystkie niezbędne składniki odżywcze.
Etap 4: Prowadzenie dziennika
Zapisywanie wszystkich posiłków, ich składu oraz obserwacji dotyczących reakcji psa.
Etap prowokacji w diecie eliminacyjnej
10-12
Tygodni eliminacji
Czas karmienia psa jednym gatunkiem mięsa przed przejściem do prowokacji
1-2
Tygodnie na suplement
Czas na obserwację reakcji na każdy nowy składnik diety
1-2
Tygodnie regeneracji
Czas potrzebny na ustąpienie reakcji alergicznej po usunięciu alergenu
Po okresie eliminacji, jeśli zauważymy wyraźną poprawę stanu zdrowia, wprowadzamy suplementy jeden po drugim. W przypadku reakcji alergicznej, usuwamy dany składnik i wracamy do podstawowej diety. Proces wymaga dokładnej obserwacji i dokumentowania reakcji psa.
Zamienniki w suplementacji diety BARF
EPA + DHA
Standardowo: olej z łososia
Zamienniki: olej z ryb dzikożyjących, olej z kryla, olej z mikroalg
Witaminy z grupy B
Standardowo: drożdże browarnicze
Zamienniki: drożdże bezglutenowe, kompleks witamin B (krople, kapsułki)
Zamienniki: wapń z alg czerwonych, mączki kostne, węglan wapnia
Podsumowanie diety eliminacyjnej
3
Efekty zdrowotne
Ustąpienie objawów alergicznych i poprawa jakości życia
Elastyczność i kontrola
Precyzyjny dobór składników dla psów z wieloma alergiami
3
Biologicznie odpowiednia
Dostarcza składników w formie najlepiej przyswajalnej
Dieta eliminacyjna BARF pozwala na precyzyjne zidentyfikowanie alergenów i stworzenie idealnie dopasowanej diety dla każdego zwierzęcia. Pełny cykl może trwać kilka miesięcy i wymaga cierpliwości, ale efekty zdrowotne są warte wysiłku.
Czy diety komercyjne to zawsze zło?
Dla kogo karmy komercyjne?
Mogą być dobrym rozwiązaniem w przypadku psów rosnących, gdy właściciele mają ograniczenia logistyczne lub finansowe. Szczególnie dotyczy to rodzin wielodzietnych, osób pracujących w systemie zmianowym.
Mokre vs. suche karmy
Karmy mokre są generalnie lepszym rozwiązaniem niż karmy suche, ze względu na wyższą zawartość wody i często lepszą jakość składników.
Karmy z insektów
Dla psów uczulonych "na wszystko" interesującą alternatywą mogą być karmy z insektów, które zawierają nowe źródło białka, rzadko wywołujące reakcje alergiczne.
Na co zwracać uwagę przy wyborze karmy komercyjnej
Wybierając karmę komercyjną, należy zwracać uwagę na skład, unikając produktów z dużą ilością zbóż, wypełniaczy i dodatków chemicznych. Najlepsze karmy zawierają wysokiej jakości białko zwierzęce jako główny składnik. Warto rozważyć karmy monobiałkowe z unikalnymi źródłami białka.
Zaparcia - przyczyny i postępowanie dietetyczne
Przyczyny zaparć
Niedobór błonnika i wody w diecie
Karmienie suchą karmą i odwodnienie
Brak ruchu i zaburzenia perystaltyki jelit
Nieprawidłowe proporcje w dietach samorobionych (nadmiar kości)
Zaburzenia jelitowe, nowotwory, problemy anatomiczne
Działanie niektórych leków
Postępowanie dietetyczne
Zwiększenie błonnika w diecie (dynia, marchew, burak)
Dodanie łusek babki płesznik czy siemienia lnianego
Zapewnienie odpowiedniej wilgotności posiłku
Prawidłowe nawadnianie psa
Regularna aktywność fizyczna
Probiotyki i prebiotyki wspierające mikrobiotę jelitową
Biegunki - przyczyny i postępowanie dietetyczne
Zaburzone proporcje diety
Zbyt duża podaż tłuszczu, podrobów lub nagła zmiana diety
Infekcje
Zakażenia wirusowe, bakteryjne i pasożytnicze
Alergie i nietolerancje
Reakcje na składniki pokarmowe
Inne czynniki
Stres, leki, choroby wątroby lub trzustki, nowotwory
Postępowanie w przypadku biegunki
Wstrzymanie karmienia
W ostrych przypadkach czasowe wstrzymanie karmienia (12-24 godziny) może pomóc uspokoić układ pokarmowy.
Dieta lekkostrawna
Wprowadzenie lekkostrawnej diety (np. gotowany kurczak z ryżem) w małych, częstych porcjach.
Nawodnienie
Zapewnienie stałego dostępu do świeżej wody, aby zapobiec odwodnieniu, które może być poważnym powikłaniem biegunki.
Probiotyki i prebiotyki
Stosowanie kultur bakterii oraz substancji wspierających rozwój korzystnej mikroflory jelitowej.
Przewlekła niewydolność nerek (PNN) - wprowadzenie
Anatomia i funkcja nerek
Nerki filtrują krew, usuwają toksyny i regulują gospodarkę wodno-elektrolitową. Przewlekła niewydolność nerek prowadzi do stopniowej utraty tych funkcji.
Diagnoza PNN
PNN jest jedną z najczęstszych chorób dotykających starsze psy, choć może wystąpić w każdym wieku. Wczesna diagnoza jest kluczowa dla skutecznego leczenia.
Znaczenie diety
Odpowiednie postępowanie dietetyczne jest kluczowym elementem terapii, mogącym znacząco poprawić jakość życia psa i spowolnić progresję choroby.
Opcje dietetyczne w PNN
BACF
Gotowana wersja BARFa, czyli dieta samorobiona dostosowana do potrzeb pacjenta nerkowego
BARF
Surowa dieta z ograniczoną zawartością fosforu
Karmy mokre
O obniżonej zawartości fosforu dedykowane pacjentom nerkowym
Karmy suche
O obniżonej zawartości fosforu (odradzane ze względu na niską zawartość wody)
Problem suchych karm w PNN
Suche karmy są szczególnie niewskazane dla psów z PNN ze względu na ich niską zawartość wody. Badania wykazały, że psy karmione suchą karmą piją znacznie więcej wody niż te karmione dietą mokrą, jednak całkowita ilość przyjmowanej wody jest nadal niższa. Odpowiednie nawodnienie jest kluczowe dla psów z PNN, ponieważ pomaga w usuwaniu toksyn z organizmu i zmniejsza obciążenie nerek.
Dieta BARF/BACF u pacjentów z PNN
Precyzyjna kontrola
Dieta BARF/BACF pozwala na precyzyjną kontrolę ilości i rodzaju fosforu w diecie psa, co jest kluczowe w zarządzaniu PNN.
Wysokiej jakości białko
Zapewnia wysokiej jakości białko, które jest niezbędne dla utrzymania masy mięśniowej, często tracącej się w przebiegu choroby nerek.
Potwierdzone badaniami
Badania potwierdzają, że podwyższony poziom fosforu we krwi jest kluczowym czynnikiem przyczyniającym się do skrócenia życia psów z PNN.
Odpowiednie nawodnienie
Wysoka zawartość wody w diecie mokrej wspomaga pracę nerek i pomaga w usuwaniu toksyn.
Fosfor organiczny vs. nieorganiczny
Fosfor organiczny
Głównym źródłem fosforu organicznego w diecie BARF są produkty pochodzenia zwierzęcego, takie jak mięso, ryby i jaja. Fosfor występujący naturalnie w żywności jest wchłaniany przez przewód pokarmowy w 40-60%.
Żywność pochodzenia zwierzęcego zawiera średnio 11mg fosforu na 1g białka, a białko to charakteryzuje się najwyższą strawnością i biodostępnością.
Fosfor nieorganiczny
Fosforany nieorganiczne są dodawane do żywności, w tym także do karm komercyjnych, w trakcie jej produkcji oraz przetwarzania. Pełnią one funkcje bakteriobójcze, teksturotwórcze, antyzbrylające.
Fosforany nieorganiczne są szybko wchłaniane z przewodu pokarmowego (absorpcja na poziomie 80-100%). Badania wykazały, że produkty zawierające dodatki fosforanowe mają o 70% więcej fosforu w porównaniu do produktów nieprzetworzonych.
Wybór mięsa dla psów z PNN
Mięso z królika
Polecane ze względu na niski stosunek fosforu do białka, stanowiąc doskonałą podstawę diety dla psów z PNN.
Jagnięcina
Również zawiera korzystny stosunek fosforu do białka, co czyni ją dobrym wyborem dla psów z chorobami nerek.
Ryby dzikożyjące
Polecane są: pstrąg, dorsz, tuńczyk, morszczuk oraz sola. Należy unikać ryb hodowlanych, które zawierają więcej fosforu.
Indyk
Szczególnie pierś indyka jest dobrym wyborem ze względu na wysoką zawartość białka przy stosunkowo niskiej zawartości fosforu.
Metody przygotowania mięsa dla psów z PNN
Drobne krojenie
Mięso pokrojone w drobne plastry i gotowane przez 30 minut zawiera prawie o połowę mniej fosforu niż większy kawałek gotowany przez 10 minut.
Moczenie przed gotowaniem
Moczenie mięsa w zimnej wodzie przez 1 godzinę przed gotowaniem dodatkowo zmniejsza zawartość fosforu.
Wybór wody do gotowania
Gotowanie w miękkiej wodzie (np. z filtra odwróconej osmozy) dodatkowo obniża stosunek fosforu do białka.
Właściwe ważenie
Mięso ważymy PRZED gotowaniem, aby zapewnić odpowiednią ilość pełnowartościowego białka.
Podsumowanie diety BACF dla psów z PNN
50%
Redukcja fosforu
Możliwa do osiągnięcia poprzez odpowiednie techniki przygotowania mięsa
2-3
Lata dłużej
Wydłużenie czasu przeżycia pacjentów z PNN dzięki odpowiedniej diecie
100%
Kontrola
Pełna kontrola nad składem diety i jakością składników
Odpowiednio zbilansowana dieta BACF z ograniczoną zawartością fosforu może wydłużyć czas przeżycia pacjentów z PNN nawet o kilka lat, poprawiając apetyt, aktywność fizyczną oraz ogólne samopoczucie zwierzęcia. Dieta BACF powinna być zawsze konsultowana z lekarzem weterynarii.
Karmy komercyjne w leczeniu PNN
Karmy mokre - lepszy wybór
Karmy mokre są generalnie lepszym wyborem niż karmy suche dla psów z PNN, głównie ze względu na wyższą zawartość wody, co wspomaga nawodnienie organizmu - kluczowy aspekt w leczeniu chorób nerek.
Zawartość fosforu - kluczowy parametr
Przy wyborze karmy komercyjnej należy szukać produktów o obniżonej zawartości fosforu na poziomie około 0,1%. Badania pokazują, że wiele karm deklarowanych jako nerkowe nie spełnia wymagań.
Suplementacja wspierająca
Warto suplementować dietę kwasami omega-3 oraz witaminą E, które mają działanie nefroprotekcyjne. W zaawansowanych stadiach PNN można rozważyć stosowanie produktów wyłapujących fosfor.
Suplementacja wspierająca odporność
Odpowiednia suplementacja może wspierać prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego i pomagać w walce z różnymi chorobami. Kluczowe suplementy to spirulina (bogata w białko i witaminy), kwasy omega-3 (o działaniu przeciwzapalnym), MSM (wspierający syntezę aminokwasów) oraz grzyby lecznicze (reishi, cordyceps i shiitake) zawierające polisacharydy aktywujące naturalne mechanizmy obronne.
Probiotyki i prebiotyki w diecie psa
Probiotyki
Żywe mikroorganizmy korzystnie wpływające na mikroflorę jelitową
Prebiotyki
Pożywka dla korzystnych bakterii jelitowych
Zdrowe jelita
Około 70% komórek układu immunologicznego znajduje się w jelitach
Wzmocniona odporność
Zdrowa mikroflora jelitowa wspiera układ odpornościowy
Najskuteczniejsze szczepy probiotyczne dla psów to Lactobacillus acidophilus, Bifidobacterium animalis i Enterococcus faecium. Prebiotyki można znaleźć w cykorii, bananach, szparagach i burakach.
Drożdże browarnicze i beta glukan
Drożdże browarnicze
Jednokomórkowe grzyby stanowiące bogate źródło witamin z grupy B (B1, B2, B3, B5, B6, B9), minerałów (cynk, selen, chrom) oraz beta glukanu. Wspierają odporność i działają jako naturalny prebiotyk.
Typowe dawkowanie to 1-2 g na 10 kg masy ciała psa dziennie, najlepiej dodawane do posiłku w formie płatków lub proszku.
Beta glukan
Polisacharyd obecny w ścianach komórkowych drożdży, który aktywuje makrofagi i inne komórki odpornościowe, zwiększając zdolność organizmu do rozpoznawania i eliminowania patogenów.
Badania pokazują, że beta glukan 1,3/1,6 wykazuje najsilniejsze działanie immunomodulujące. Zalecana dawka to 5-10 mg/kg masy ciała dziennie dla profilaktyki, do 20 mg/kg w okresach zwiększonego ryzyka.
Tauryna i czystek
Tauryna - wszechstronny aminokwas
Tauryna wspomaga pracę serca i układu krążenia, wykazuje działanie neuroprotekcyjne oraz detoksykacyjne szczególnie w wątrobie. Jest składnikiem żółci i wpływa na równowagę elektrolitową niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania komórek i narządów.
Czystek (Cistus incanus)
Roślina bogata w polifenole - substancje lotne o działaniu przeciwwirusowym, przeciwgrzybiczym i antyoksydacyjnym. Polifenole przeciwdziałają szkodliwemu działaniu wolnych rodników, wspierając tym samym układ odpornościowy.
Suplementacja w praktyce
Czystek może być podawany w formie naparu, ekstraktu lub suszu dodawanego do pokarmu. Należy wprowadzać go stopniowo i w dawkach dostosowanych do masy ciała psa.
Witamina D i jej rola w odporności
Receptory witaminy D
Znajdują się w niemal wszystkich komórkach immunologicznych, regulując ekspresję ponad 900 genów związanych z odpornością.
Wzmacnianie bariery jelitowej
Witamina D utrzymuje integralność bariery jelitowej poprzez zwiększenie ekspresji białek tight junction oraz regulację wydzielania mucyny.
Regulacja równowagi immunologicznej
Witamina D hamuje różnicowanie limfocytów prozapalnych, promując rozwój przeciwzapalnych limfocytów Th2 i komórek T regulatorowych.
Dietetyczne źródła
Najlepsze źródła to: tłuste ryby morskie, olej z wątroby dorsza, żółtka jaj oraz wątróbka.
Choroby nowotworowe u psów
Nowotwory stanowią przyczynę około 27% zgonów psów według Swiss Canine Cancer Registry (2008-2020). Wyraźną predyspozycję genetyczną wykazują: bokser (mastocytoma), berneński pies pasterski (histiocytoza złośliwa), golden retriever (chłoniaki, hemangiosarcoma) oraz owczarek niemiecki (hemangiosarcoma).
Dieta BARF/BACF w walce z nowotworem
1
1
Białko zwierzęce
60-70% diety, preferowane mięsa chude
Odpowiednie tłuszcze
20-25% diety, proporcja omega-6 do omega-3 wynosząca 4:1 lub niższa
Ograniczone węglowodany
<10% diety, tylko niskowęglowodanowe warzywa
Dieta BARF/BACF eliminuje prozapalne składniki, wspiera walkę z insulinoopornością poprzez niski indeks glikemiczny (IG poniżej 40), neutralizuje wolne rodniki dzięki przeciwutleniaczom i wspomaga detoksykację wątrobową.
Ukierunkowana suplementacja w chorobie nowotworowej
Grzyby lecznicze
Reishi/Ganoderma lucidum (100 mg/kg m.c.) zwiększający produkcję IL-2 o 25-35%, Turkey Tail/Coriolus versicolor (50-100 mg/kg m.c.) zawierający polisacharydy PSK i PSP.
Kurkumina z pieprzem czarnym
80-100 mg/kg m.c. dziennie, hamująca NF-κB o 60-70%, wykazuje silne działanie przeciwzapalne i przeciwnowotworowe.
Przeciwutleniacze
Witamina C (250-500 mg dziennie), witamina E (100-200 IU dziennie), selen (0,1-0,2 mg/kg m.c.) zwiększający aktywność glutationu o 20-30%.
Probiotyki
10-20 miliardów CFU z przewagą szczepów Lactobacillus rhamnosus i Bifidobacterium lactis, wspierające mikrobiom jelitowy osłabiony chorobą i leczeniem.
Dieta uboga w węglowodany w leczeniu nowotworów
Efekt Warburga
Komórki nowotworowe preferencyjnie wykorzystują glukozę do produkcji energii, nawet w obecności tlenu, co jest mniej efektywne niż standardowy proces oddychania komórkowego. Zjawisko to zostało opisane przez Otto Warburga w latach 20. XX wieku.
Ograniczenie glukozy w diecie może wpłynąć na zahamowanie wzrostu komórek nowotworowych, które są uzależnione od tego cukru.
Alternatywne źródła energii
Dieta uboga w węglowodany powinna być bogata w tłuszcze, szczególnie omega-3 o działaniu przeciwzapalnym, oraz zawierać odpowiednią ilość wysokiej jakości białka. Taka kompozycja dostarcza alternatywnych źródeł energii (ketony zamiast glukozy).
Jeśli w ogóle włączamy węglowodany do diety, należy skupić się na produktach o niskim indeksie glikemicznym, takich jak bataty, dynia czy marchew.
Suplementacja w chorobach nowotworowych
Kluczowe składniki odżywcze
Nienasycone kwasy tłuszczowe, witamina C i E, cynk, selen oraz magnez. W niektórych przypadkach, szczególnie przy obniżonej odporności, może być konieczne gotowanie posiłków zamiast podawania surowej diety BARF.
Alginian (sodium alginate)
Naturalny polisacharyd pozyskiwany z alg morskich, głównie z brunatnic. Wykazuje działanie przeciwzapalne, ma zdolność wiązania metali ciężkich i toksyn, chroni jelita i mikrobiom.
Zalecenia bezpieczeństwa
Przy stosowaniu suplementów w terapii nowotworowej należy zawsze konsultować się z lekarzem weterynarii, najlepiej specjalizującym się w onkologii lub żywieniu.
Diety komercyjne w leczeniu nowotworów
Karmy mokre - optymalny wybór
Karmy mokre o niskiej zawartości węglowodanów (poniżej 15%) są najlepszym wyborem komercyjnym dla psów z nowotworami. Zawierają 70-80% wody, co wspomaga nawodnienie i odciąża nerki obciążone podczas terapii onkologicznej.
Metody produkcji a jakość karmy
Karmy tłoczone na zimno (poniżej 70°C) stanowią zdecydowanie lepszy wybór niż karmy produkowane metodą ekstruzji (180-200°C). Wysoka temperatura generuje kancerogenne związki.
Zasada "5 NIE" przy wyborze karmy
Unikaj: dodatku cukrów, konserwantów chemicznych (BHA, BHT), barwników, glutenu zbożowego i białka niskiej jakości (hydrolizaty, mączki).
Wpływ diety na stan uzębienia
1
Mit suchej karmy
Sucha karma zawiera duże ilości węglowodanów, które fermentują w jamie ustnej, sprzyjając namnażaniu bakterii i tworzeniu płytki nazębnej. Małe, twarde "biszkopciki" nie są w stanie skutecznie ścierać osadów z zębów.
Zalety surowych kości
Mięsne kości w diecie BARF mogą skutecznie wspierać higienę jamy ustnej poprzez mechaniczne ścieranie płytki nazębnej podczas żucia, działając jak naturalna szczoteczka do zębów.
Szczotkowanie zębów
Regularne szczotkowanie to najskuteczniejsza metoda utrzymania higieny jamy ustnej psa. Na rynku dostępne są różnego rodzaju szczoteczki dostosowane do różnych rozmiarów i potrzeb.
Profesjonalna opieka
W przypadku zaawansowanych problemów z uzębieniem, konieczna może być sanacja jamy ustnej przeprowadzona przez lekarza weterynarii.
Suplementacja wspierająca układ ruchu
Układ ruchu psów, szczególnie starszych, otyłych lub aktywnych fizycznie, często wymaga dodatkowego wsparcia. Najskuteczniejsze suplementy to hydrolizowany kolagen, MSM (metylosiarczan), UCII (niedenaturowany kolagen typu II), omułek zielonowargowy, ekstrakt z aksamitu poroża jelenia, kurkuminoidy oraz kwasy omega-3. Dla maksymalnej skuteczności zaleca się dawkę omega-3 50-100 mg/kg masy ciała dziennie, przy stosunku EPA:DHA wynoszącym 3:2.